******* LÝSESÝ 2007–2008 EÐÝTÝM-ÖÐRETÝM YILI 9-B SINIFI
TÜRK EDEBÝYATI DERSÝ I. DÖNEM I.YAZILI SORULARIDIR.

1.  Edebiyat bir sanat mýdýr yoksa bilim midir? Neden? Açýklayýnýz. (10 P.)                                                                         2.      “Bir besteci, Çanakkale Savaþlarýndan çok etkilenmiþ ve bu konuyla ilgili bir türkü bestelemiþ; M. Akif ERSOY savaþlarýn tesiriyle Çanakkale Þehitlerine Þiirini yazmýþ; bir mimar bu önemli olayýn unutulmamasý için bir anýt dikmiþtir.”
Yukarýdaki parçada sanatýn hangi yönü vurgulanmýþtýr? Açýklayýnýz. (10 P.)
3.      “Bir romancý kahramanlarýnýn gerçekleþtirdiði olaylarý anlatýrken onlarýn ruhsal durumlarýný ortaya koymak durumundadýr. Tarihsel içerikli bir edebi eser ortaya çýkaran yazarýn, tarih biliminin verilerinden faydalanmasý doðaldýr.”
Yukarýdaki açýklamadan hareketle bir edebi eseri oluþtururken diðer bilimlerden yararlanmanýn önemini açýklayýnýz. Edebiyat hangi bilimlerden faydalanýr? Örnekler veriniz.
4. Aþaðýdaki metinden hareketle “Dil ve Kültürün” Bir milletin geleceði ve varlýðý için önemini belirtiniz. (10 P.)
“Romalýlar, yýllarca Keltlerle (þimdiki Ýrlandalýlarýn atalarý) savaþmýþlar; fakat ne yaptýlarsa bu milleti    yenip topraklarýný alamamýþlar; çünkü Keltler, hem kültürlerine sahip çýkan hem de savaþçý insanlarmýþ. Roma’nýn ileri gelenleri bu duruma bir çare bulmak için meclislerini toplayýp tartýþmaya baþlamýþlar. Kimisi çok büyük bir ordu kurup tekrar savaþmayý kimisi krallarýna suikast düzenleyip ülkeyi baþsýz býrakmayý önermiþ; lakin bu düþünceler önceden denendiði için kabul edilmemiþ. Ýçlerinden biri, Keltleri, dillerinden ve kültürlerinden koparmayý teklif etmiþ ve bu düþünce uygulanmýþ, kýsa bir süre sonra Romalýlar Keltlere kendi dillerini unutturup Latinceyi öðretmiþler, böylece Kelt milleti kýsa zamanda eriyip yok olup gitmiþtir.”
(Prof. Dr. Oktay Sinanoðlu-Bye Bye Türkçe)
5.            HAYAT
- Özgür ufuklar kuþatýlmýþ hayallerin pençesindeyse;       A) Þiirin temasýný bulunuz. (5 P.)
yamalý düþünceler                                                           B) Þiirden dört imge bulunuz. (5 P.)
kýrýlgan umutlar                                                             C) Þiirden iki edebi sanat bulunuz. (5 P.)
derin iç çekiþidir                                                            D) Yandaki þiirden hareketle
ve þaþkýn bakýþlar fýrtýnasýnda                                           edebiyatta “kurmaca” konusunu açýklayýnýz. (5 P.)
yalan sýðýnýlacak en büyük liman
sevgi yalnýzlýðýn çaresi
hayatsa dalýndan kopmuþ kuru bir yapraktýr

6. A) “O benim milletimin yýldýzýdýr, parlayacak”            Yandaki dizenin aruz kalýbýný bulunuz. (5 P.)
B)  Aþkýn aldý benden beni / Bana seni gerek seni / Ben yanarým dün ü günü / Bana seni gerek seni
Ne varlýða sevinirim / Ne yokluða yerinirim / Aþkýn ile avunurum / Bana seni gerek seni (Yunus Emre)
Yukarýdaki þiirin (Yunus Emre) zihniyeti hakkýnda bilgi veriniz. (5 P.)

7. Aþaðýdaki ifadelerin karþýsýna yargýlar doðruysa (D), yanlýþsa (Y) yazýnýz. (10 P.)
Sanat: Ýþitsel(fonetik), görsel(plastik) ve dramatik(ritmik) olmaz üzere üç kýsýmda sýnýflandýrýlýr. (   )
Sanat eseri, öncelikle doðruluk ve fayda deðil, güzellik amacý güder.   (   )
Edebi metinlerde günlük hayatta kullanýlan kelimelere yeni anlamlar yüklenir.  (   )
Þiirde kullanýlan dille günlük hayatta kullanýlan dil arasýnda hiçbir fark yoktur.  (   )
Aruz ölçüsüyle yazýlan þiirlerde genel olarak aðýr ve anlaþýlmasý güç bir dil kullanýlmýþtýr.  (   )

8. Aþaðýdaki cümlelerde boþ býrakýlan yerlere uygun sözcükleri yazýnýz. (10 P.)
Mýsralarda ayný ünlü harflerin tekrarlanmasýyla oluþan ahenge ………………………………. denir.
Mýsralarda ayný ünsüz harflerin tekrarlanmasýyla oluþan ahenge ………………………………. denir.
Bir durumu olduðundan çok büyük ya da çok küçük gösterme sanatýna …………………………… denir.
Olay, düþünce, duygu ve hayâllerin dil aracýlýðýyla, sözlü veya yazýlý olarak anlatýlmasýna …………….………………. denir.
Edebi metinler: …………………………… ve ……………………………. Olmak üzere iki þekilde ifade edilir.

9. Edebi metin çeþitlerini þema halinde yazarak örneklendiriniz. (10 P.)

Süre: 40’ dakikadýr. Yazým ve noktalama puanlamaya dahildir.

2007 � 2008 EÐÝTÝM ve ÖÐRETÝM YILI GELENDOST ÇOK PROGRAMLI LÝSESÝ       11. SINIFLAR TÜRK EDEBÝYATI  I. DÖNEM  I. YAZILI  SORULARI

I.Beyit:

Görüp ahkâm-ý asrý münharif sýdk u selâmetten

Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ý hükûmetten

II. Beyit:

Ýdrâk-i meâli bu küçük akla gerekmez

Zirâ bu terâzû bu kadar sýkleti çekmez

Müseddes:

Düþün ol zâtý kim emriyle zâtýndan ýyân olmuþ

Vücûd-ý sermedîsinden zemîn ü âsmân olmuþ

Düþün deryâyý, her bir katre mevc-i bî- kerân olmuþ,

Hafâyâ-yý ilâhîdir ki yekdil, yekzabân olmuþ.

            Bulutlar, dalgalar, yýldýzlar etrafýmda hep mahrem;

            Aðaçlar, cûylar, kuþlar, çiçekler dâimâ hürrem�

1. Yukarýdaki manzumelerin temasýný bulunuz.

2. Ýkinci beyti günümüz Türkçesi�ne çevirerek kullanýlan edebi sanatlarý açýklatýnýz

3. Birinci beyitle müseddesin kafiyelerini bularak kafiye þemasýný ve biçimini gösteriniz.

4. Manzumelerden hareketle Tanzimat Edebiyatý�nýn þiir özellikleri hakkýnda en az 5 tane çýkarýmda bulunuz.

5. Edebiyatýmýzda ilk özel gazete, ilk resmi gazete ve yarý resmi gazeteyi yazýnýz.

6. Ziya Paþa�nýn�����.. eserine karþý Namýk Kemal�������� eserini yazmýþtýr.

     Cümlede boþluklarý doldurunuz.

7. Tanzimat�ýn I.Kuþak ile II.Kuþak yazar ve þairlerinin isimleriyle bu iki kuþak arasýndaki farklardan 3�er tanesini yazýnýz.

8. Tanzimat edebiyatýnda ortaya çýkan yeni edebi türler nelerdir, bu türlerin gazete ile iliþkisini açýklayýnýz.

9. Edebiyatýn sosyal ve siyasi hayatla iliþkisini örneklerle açýklayýnýz.

10. Divân edebiyatýndaki klâsik kaside ile Tanzimat dönemi kasidesinin temel farklýlýðý hangi noktadadýr ? Belirtiniz.

NOT BAREMÝ: Her soru 10 puandýr.                                                            Baþarýlar dilerim�