******* LİSESİ 2007–2008 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI 9-B SINIFI
TÜRK EDEBİYATI DERSİ I. DÖNEM I.YAZILI SORULARIDIR.

1.  Edebiyat bir sanat mıdır yoksa bilim midir? Neden? Açıklayınız. (10 P.)                                                                         2.      “Bir besteci, Çanakkale Savaşlarından çok etkilenmiş ve bu konuyla ilgili bir türkü bestelemiş; M. Akif ERSOY savaşların tesiriyle Çanakkale Şehitlerine Şiirini yazmış; bir mimar bu önemli olayın unutulmaması için bir anıt dikmiştir.”
Yukarıdaki parçada sanatın hangi yönü vurgulanmıştır? Açıklayınız. (10 P.)
3.      “Bir romancı kahramanlarının gerçekleştirdiği olayları anlatırken onların ruhsal durumlarını ortaya koymak durumundadır. Tarihsel içerikli bir edebi eser ortaya çıkaran yazarın, tarih biliminin verilerinden faydalanması doğaldır.”
Yukarıdaki açıklamadan hareketle bir edebi eseri oluştururken diğer bilimlerden yararlanmanın önemini açıklayınız. Edebiyat hangi bilimlerden faydalanır? Örnekler veriniz.
4. Aşağıdaki metinden hareketle “Dil ve Kültürün” Bir milletin geleceği ve varlığı için önemini belirtiniz. (10 P.)
“Romalılar, yıllarca Keltlerle (şimdiki İrlandalıların ataları) savaşmışlar; fakat ne yaptılarsa bu milleti    yenip topraklarını alamamışlar; çünkü Keltler, hem kültürlerine sahip çıkan hem de savaşçı insanlarmış. Roma’nın ileri gelenleri bu duruma bir çare bulmak için meclislerini toplayıp tartışmaya başlamışlar. Kimisi çok büyük bir ordu kurup tekrar savaşmayı kimisi krallarına suikast düzenleyip ülkeyi başsız bırakmayı önermiş; lakin bu düşünceler önceden denendiği için kabul edilmemiş. İçlerinden biri, Keltleri, dillerinden ve kültürlerinden koparmayı teklif etmiş ve bu düşünce uygulanmış, kısa bir süre sonra Romalılar Keltlere kendi dillerini unutturup Latinceyi öğretmişler, böylece Kelt milleti kısa zamanda eriyip yok olup gitmiştir.”
(Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu-Bye Bye Türkçe)
5.            HAYAT
- Özgür ufuklar kuşatılmış hayallerin pençesindeyse;       A) Şiirin temasını bulunuz. (5 P.)
yamalı düşünceler                                                           B) Şiirden dört imge bulunuz. (5 P.)
kırılgan umutlar                                                             C) Şiirden iki edebi sanat bulunuz. (5 P.)
derin iç çekişidir                                                            D) Yandaki şiirden hareketle
ve şaşkın bakışlar fırtınasında                                           edebiyatta “kurmaca” konusunu açıklayınız. (5 P.)
yalan sığınılacak en büyük liman
sevgi yalnızlığın çaresi
hayatsa dalından kopmuş kuru bir yapraktır

6. A) “O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak”            Yandaki dizenin aruz kalıbını bulunuz. (5 P.)
B)  Aşkın aldı benden beni / Bana seni gerek seni / Ben yanarım dün ü günü / Bana seni gerek seni
Ne varlığa sevinirim / Ne yokluğa yerinirim / Aşkın ile avunurum / Bana seni gerek seni (Yunus Emre)
Yukarıdaki şiirin (Yunus Emre) zihniyeti hakkında bilgi veriniz. (5 P.)

7. Aşağıdaki ifadelerin karşısına yargılar doğruysa (D), yanlışsa (Y) yazınız. (10 P.)
Sanat: İşitsel(fonetik), görsel(plastik) ve dramatik(ritmik) olmaz üzere üç kısımda sınıflandırılır. (   )
Sanat eseri, öncelikle doğruluk ve fayda değil, güzellik amacı güder.   (   )
Edebi metinlerde günlük hayatta kullanılan kelimelere yeni anlamlar yüklenir.  (   )
Şiirde kullanılan dille günlük hayatta kullanılan dil arasında hiçbir fark yoktur.  (   )
Aruz ölçüsüyle yazılan şiirlerde genel olarak ağır ve anlaşılması güç bir dil kullanılmıştır.  (   )

8. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere uygun sözcükleri yazınız. (10 P.)
Mısralarda aynı ünlü harflerin tekrarlanmasıyla oluşan ahenge ………………………………. denir.
Mısralarda aynı ünsüz harflerin tekrarlanmasıyla oluşan ahenge ………………………………. denir.
Bir durumu olduğundan çok büyük ya da çok küçük gösterme sanatına …………………………… denir.
Olay, düşünce, duygu ve hayâllerin dil aracılığıyla, sözlü veya yazılı olarak anlatılmasına …………….………………. denir.
Edebi metinler: …………………………… ve ……………………………. Olmak üzere iki şekilde ifade edilir.

9. Edebi metin çeşitlerini şema halinde yazarak örneklendiriniz. (10 P.)

Süre: 40’ dakikadır. Yazım ve noktalama puanlamaya dahildir.